Verzekering

Aansprakelijkheid als paardeneigenaar bij de dierenarts: Wat een BGH-uitspraak betekent voor jou als paardeneigenaar

Als je paard de dierenarts verwondt tijdens de behandeling, kun je in Duitsland als eigenaar aansprakelijk zijn. Wat het Bundesgerichtshof hierover heeft beslist en waarom aansprakelijkheid en verzekeringsdekking twee verschillende kwesties zijn.

Equidara-redactie · 22 oktober 2026 · 4 min leestijd

Ja, in Duitsland kun je als paardeneigenaar ook aansprakelijk zijn tegenover een dierenarts die je paard verwondt tijdens de behandeling. Dat heeft het Bundesgerichtshof beslist. Voorwaarde is dat aan de aansprakelijkheidsvereisten van § 833 lid 1 BGB is voldaan. Of je paardenaansprakelijkheidsverzekering een dergelijke claim dekt, is een andere vraag. Dat hangt af van de overeengekomen verzekeringsdekking.

De zaak voor het Bundesgerichtshof

In het arrest van 17 maart 2009 behandelde het Bundesgerichtshof een zaak uit Duitsland: Een dierenarts liep bij een rectale temperatuurmeting door een trap van een paard een gecompliceerde breuk aan zijn rechterduim op. Zijn vordering was voornamelijk gericht op vergoeding van het inkomensverlies dat hij claimde.

Hieruit volgt niet dat elke geclaimde schadevergoeding volledig gerechtvaardigd is. Of en in welke mate er aansprakelijkheid bestaat, beoordeelt de rechtbank per geval.

Voor jou als paardeneigenaar is het belangrijk: Het beroep van de gewonde sluit je aansprakelijkheid niet principieel uit. Dit geldt volgens het BGH voor personen die zich om beroepsredenen tijdelijk blootstellen aan het gevaar van het dier, zonder de volledige controle over het dier over te nemen.

De juridische grondslag in Duitsland

Aansprakelijkheid van de dierenbezitter volgens § 833 lid 1 BGB

Volgens het BGH is een dierenbezitter aansprakelijk voor letsel veroorzaakt door het gedrag van het behandelde dier, voor zover aan de vereisten van § 833 lid 1 BGB is voldaan. Deze beperking hoort erbij. Niet elk letsel tijdens een behandeling leidt automatisch tot een claim tegen de eigenaar.

De aansprakelijkheid van de dierenbezitter is een risicoaansprakelijkheid. Het BGH beschrijft handelen op eigen risico als een juridisch concept dat bepaalde gevallen van deze aansprakelijkheid moet uitsluiten. Hiermee worden gevallen bedoeld waarin de schade eerder aan het handelen van de benadeelde zelf dan aan het gevaar van het dier kan worden toegerekend, en de aansprakelijkheid daarom, gelet op het doel van de bepaling, onredelijk lijkt.

Waarom „op eigen risico“ niet zomaar volstaat

Dat een dierenarts de behandeling op zich neemt, leidt volgens het BGH doorgaans niet tot uitsluiting van aansprakelijkheid wegens handelen op eigen risico. Dit geldt wanneer hij zich op basis van een contractuele afspraak met de dierenbezitter blootstelt aan het gevaar van het dier om aan het dier te werken.

Handelen op eigen risico vereist volgens het BGH meer: De persoon kent de bijzondere omstandigheden van een concreet gevaar en neemt desondanks een dreigende zelfveroorzaakte risico. En zij heeft daarvoor geen geldige juridische, professionele of morele reden.

Bij een behandeling die de paardeneigenaar heeft geïnitieerd, ziet het BGH juist wel een dergelijke geldige reden. Er is hierin geen sprake van tegenstrijdig gedrag van de dierenarts. Volledige uitsluiting van de aansprakelijkheid van de dierenbezitter is volgens het BGH alleen in uitzonderlijke gevallen mogelijk, namelijk wanneer het in strijd zou zijn met de goede trouw om de claim in te dienen.

Mede-veroorzaking kan de claim verminderen

Of er een claim bestaat en hoe hoog deze is, zijn twee afzonderlijke vragen. Volgens het BGH kan een fout van de dierenarts, die mede de verwonding heeft veroorzaakt, de claim volgens § 254 BGB verminderen.

Ook het feit dat de benadeelde zelf zich heeft blootgesteld aan het gevaar van het dier, wordt volgens het BGH doorgaans pas meegenomen bij de afweging volgens § 254 BGB. Hierbij gaat het om de verhouding van oorzakelijkheid en schuld. Dit is iets anders dan een volledige uitsluiting van aansprakelijkheid vanaf het begin.

Noch de beroepservaring van de dierenarts, noch het op zich nemen van de behandeling beantwoorden dus alleen de aansprakelijkheidsvraag. En uit de verwonding alleen kan de hoogte van een gerechtvaardigde claim niet worden afgeleid.

Aansprakelijkheid is niet hetzelfde als verzekeringsdekking

Aansprakelijkheid betreft de vraag of je moet opkomen voor een gewonde persoon. Verzekeringsdekking betreft de prestaties die in de verzekeringsovereenkomst zijn overeengekomen. Een uitspraak over de aansprakelijkheid van de dierenbezitter zegt daarom niets over de omvang van de dekking van je polis.

Wanneer je een paardenaansprakelijkheidsverzekering voor je paard controleert, houd deze twee niveaus dan gescheiden. De hier toegelichte beslissing is geen toezegging dat een bepaalde verzekering de beschreven situatie dekt.

Dit artikel licht de juridische situatie in Duitsland algemeen toe en vervangt geen juridisch advies. Als je een concreet aansprakelijkheidsgeval wilt laten beoordelen, neem dan contact op met een advocaat.

Veelgestelde vragen

Kan ik als paardeneigenaar aansprakelijk zijn tegenover een dierenarts?

Ja. Volgens het Bundesgerichtshof kun je in Duitsland aansprakelijk zijn voor verwondingen door het behandelde dier, voor zover aan de vereisten van § 833 lid 1 BGB is voldaan.

Sluit „handelen op eigen risico“ de aansprakelijkheid bij een diergeneeskundige behandeling uit?

Volgens het BGH doorgaans niet, wanneer de dierenarts op basis van een contractuele afspraak met de eigenaar aan het dier werkt. Een door de eigenaar geïnitieerde behandeling is een geldige reden om zich bloot te stellen aan het gevaar van het dier.

Kan een fout van de dierenarts de claim verminderen?

Ja. Volgens het BGH kan een fout van de dierenarts, die mede de verwonding heeft veroorzaakt, de claim in Duitsland volgens § 254 BGB verminderen.

Welke schade werd in de besliste zaak geclaimd?

De dierenarts liep bij een rectale temperatuurmeting door een trap van een paard een gecompliceerde breuk aan zijn rechterduim op. Zijn vordering was voornamelijk gericht op vergoeding van het geclaimde inkomensverlies.

Bronnen

1. BGH, Urteil vom 17.03.2009 – VI ZR 166/08 (17.03.2009)

Geschreven door Equidara-redactie. Stand van zaken: 22 oktober 2026.

Meer over dit onderwerp

• Ongeval tijdens proefrijden: Wanneer de eigenaar aansprakelijk is en waarom de verzekering een aparte kwestie is — Volgens de Duitse wet kan de paardeneigenaar ook zonder eigen schuld aansprakelijk zijn. Medeplichtigheid van de ruiter kan de aansprakelijkheid verminderen. Of een verzekering uitbetaalt, is een aparte kwestie. Wat dit voor jou als proefruiter of eigenaar betekent
• Een paard op afbetaling verkopen: Wat het eigendomsvoorbehoud inhoudt en waar de mazen in de wet zitten — Het paard verhuist, het geld komt maandenlang binnen. Het eigendomsvoorbehoud zorgt ervoor dat het eigendom tot de laatste termijn bij jou blijft, maar beschermt niet tegen elke doorverkoop. Daarbij komt de aansprakelijkheidsvraag, want houder en eigenaar zijn niet hetzelfde.
• Veulens en jonge paarden verzekeren: Vanaf wanneer en waar moet je op letten? — Wanneer een veulen een eigen aansprakelijkheidsverzekering nodig heeft, waar je op moet letten bij een ziektekosten- en operatieverzekering, en vanaf wanneer een levensverzekering mogelijk is. De adviezen hebben betrekking op Duitsland.
• Paardentransport: Welke verzekering vult de aansprakelijkheidsverzekering aan? — De aansprakelijkheidsverzekering dekt niet elke schade rondom paardentransport. Wat transport-, levens- en operatiekostenverzekeringen kunnen dekken en waar je op moet letten bij schade.

Hierbij passend

• Veilig kopen en betalen — Waaraan je oplichtingstrucs herkent.
• Diensten en banen — Hoefsmid, dierenarts, belering, bijrijder.