Vergeten huismiddeltjes

Luchtwegen bij het paard: Tijm en inhaleren met zoutoplossing

Tijm als thee of droog door het voer, plus inhaleren met zoutoplossing: welke toepassingen de FN noemt, wat geldt voor wedstrijdpaarden in Duitsland en waarom diagnose, stalhygiëne en frisse lucht essentieel zijn.

Equidara-redactie · 10 november 2026 · 3 min leestijd

De Deutsche Reiterliche Vereinigung noemt bij luchtwegaandoeningen van het paard twee toepassingen: tijm als thee of droog door het voer en het inhaleren met zoutoplossing. Volgens hun informatie kunnen toegediende kruiden en inhalaties bij een bestaande aandoening het genezingsproces positief beïnvloeden. De oorzaak moet echter voor een nauwkeurige diagnose door een dierenarts worden vastgesteld. Een huismiddeltje vervangt deze diagnose niet.

Tijm: als thee of droog door het voer

De Deutsche Reiterliche Vereinigung, kortweg FN, is de overkoepelende organisatie voor de paardensport in Duitsland. Zij vermeldt tijm als plantaardig hulpmiddel bij luchtwegaandoeningen. Als toepassing noemen ze thee of het droge kruid door het voer.

Inhaleren met zoutoplossing: een aparte toepassing

Ook het inhaleren met zoutoplossing vermeldt de FN bij luchtwegaandoeningen. Dit moet los worden gezien van het toedienen van kruiden. Tijm wordt gevoerd, de zoutoplossing wordt geïnhaleerd. De FN noemt beide middelen naast elkaar. Hieruit volgt geen gezamenlijk recept.

Als je paard meedoet aan wedstrijden

De FN publiceert deze richtlijnen in hun sectie over de wedstrijdsport, met betrekking tot hun anti-doping- en medicatieregels, kortweg ADMR. Deze hebben betrekking op de wedstrijdsport in Duitsland. Als je in een ander land start, gelden de regels van de plaatselijke federatie of organisator. Volgens de richtlijnen van de FN is inhaleren met zoutoplossing ongevaarlijk. Voor tijm noemt de FN een wachttijd van 48 uur. Hiermee wordt de aanbevolen periode bedoeld tussen de toediening en de deelname aan de wedstrijd. Reglementen en wachttijden kunnen veranderen, controleer daarom voor een start de actuele versie bij de FN.

De FN plaatst de behandeling met de meest effectieve middelen en het welzijn van het paard boven een snelle deelname aan een wedstrijd. Dit geldt ook als de noodzakelijke behandeling zo'n start verhindert.

Waarom de oorzaak van hoesten belangrijk is

Luchtwegaandoeningen kunnen volgens de FN verschillende oorzaken hebben. Ze variëren van een griepinfectie tot een stofallergie en zijn vaak gerelateerd aan de huisvesting. Daarom begint de aanpak van hoesten bij de diagnose en niet bij de keuze van een kruid.

Het vakoverzicht „Evidenzbasierte Atemwegsmedizin beim Pferd“ beschrijft behandelingen voor de recidiverende luchtwegobstructie en de inspanningsgeïnduceerde longbloeding als wetenschappelijk duidelijk onderbouwd. Het beveelt aan om deze behandelingen bij de betreffende aandoeningen als eerste te overwegen. De recidiverende luchtwegobstructie is een terugkerende vernauwing van de luchtwegen. Zo heet het ziektebeeld in de hier genoemde vakbronnen. In de dierenartspraktijk kun je hiervoor ook een andere benaming tegenkomen.

Een ondersteunende toepassing is dus iets anders dan de gerichte behandeling van een gediagnosticeerde luchtwegaandoening. Welke behandeling past, hangt af van de oorzaak.

Stalventilatie en huisvesting zijn essentieel

Volgens de FN helpen een goede stalhygiëne, beweging en veel frisse lucht luchtwegaandoeningen te voorkomen.

Een Engelstalig overzichtswerk met de titel „Recurrent airway obstruction: A review“ noemt naast een complexe genetische aanleg de blootstelling aan organisch stof in de lucht als een belangrijke factor voor deze aandoening, vooral door stalhuisvesting en hooi voeren.

Bij getroffen paarden leiden weidegang of een stofarme stalomgeving volgens dit werk gewoonlijk tot het afnemen van de ziekteverschijnselen. Lichte vernauwingen van de kleine, perifere luchtwegen kunnen desondanks meerdere jaren blijven bestaan. Dit is zelfs mogelijk bij stofarme huisvesting en zonder een luchtwegontsteking met neutrofiele ontstekingscellen.

Als een paard symptomen van deze aandoening vertoont, reageren zijn luchtwegen gevoeliger. Dan kunnen ook zwevende deeltjes, koude of droge lucht en schadelijke gassen de ontsteking en vernauwing verergeren. Deze uitspraken hebben betrekking op paarden met recidiverende luchtwegobstructie, niet op elke vorm van hoesten in het algemeen.

Waar je op moet letten

Houd je aan de toepassingsvormen die de FN noemt: tijm als thee of droog door het voer, zoutoplossing voor inhalatie. Een hoeveelheid of een recept voor andere bereidingen vloeit hier niet uit voort. Laat de oorzaak van het hoesten door een dierenarts vaststellen en houd de huisvesting en stalventilatie in de gaten.

Veelgestelde vragen

Hoe wordt tijm gegeven bij luchtwegaandoeningen bij het paard?

De Deutsche Reiterliche Vereinigung noemt de toediening als thee of droog door het voer. Zij vermeldt tijm als plantaardig hulpmiddel bij luchtwegaandoeningen.

Kan inhaleren met zoutoplossing de behandeling ondersteunen?

De Deutsche Reiterliche Vereinigung noemt de zoutoplossing inhalatie bij luchtwegaandoeningen. Volgens hun informatie kunnen inhalaties bij een bestaande aandoening het genezingsproces positief beïnvloeden.

Wat geldt voor wedstrijdpaarden?

Volgens de richtlijnen van de FN met betrekking tot hun anti-doping- en medicatieregels, die van toepassing zijn op de wedstrijdsport in Duitsland, is inhaleren met zoutoplossing ongevaarlijk. Voor tijm noemt de FN een wachttijd van 48 uur voor de deelname aan de wedstrijd. Omdat reglementen kunnen veranderen, controleer je voor een start de actuele versie. In andere landen gelden de regels van de plaatselijke federatie of organisator.

Waarom moet hoesten door een dierenarts worden vastgesteld?

Luchtwegaandoeningen kunnen volgens de FN verschillende oorzaken hebben, van een griepinfectie tot een stofallergie. Voor een nauwkeurige diagnose moeten ze door een dierenarts worden vastgesteld.

Wat behoort naast kruiden tot de preventie?

Volgens de Deutsche Reiterliche Vereinigung voorkomen een goede stalhygiëne, beweging en veel frisse lucht luchtwegaandoeningen.

Bronnen

1. Deutsche Reiterliche Vereinigung: Tierärztliche Abklärung von Atemwegserkrankungen, Kochsalzinhalation und pflanzliche Mittel; Hinweise zu S
2. Fachübersicht: Evidence-based respiratory medicine in horses – Einordnung wissenschaftlich belegter Behandlungen von Atemwegserkrankungen
3. Recurrent airway obstruction: A review (2014)
4. Titelfoto: Christian Ferrer, Wikimedia Commons
5. Lizenz des Fotos: CC BY-SA 4.0

Geschreven door Equidara-redactie. Stand van zaken: 10 november 2026.

Meer over dit onderwerp

• Actieve kool bij paarden: Waarom je bij vergiftiging eerst de dierenarts belt — Actieve kool kan bepaalde gifstoffen in de darm binden. Bij een vergiftigd paard hoort het toedienen ervan in handen van de dierenarts. Wat je kunt doen tot de dierenarts arriveert en waar de grenzen van actieve kool liggen.
• Goudsbloem bij het paard: zalf, aftreksel en de focus op mok — Wat de Phytokodex beschrijft over goudsbloemzalf en aftreksel, en waarom korsten, pus of kreupelheid in de kootholte door een dierenarts moeten worden onderzocht.
• Zwarte komijnolie of salicylolie bij zomereczeem: Wat het onderzoek uit 1999 betreft — Zwarte komijnolie en salicylolie zijn niet hetzelfde. Welke olie het onderzoek uit 1999 heeft getest en waarom huisvesting, insectenwering en eczeemdekens belangrijk zijn bij zomereczeem.
• Plantaardige middelen bij het wedstrijdpaard: Wat je moet controleren voordat je ze toedient — Ook bij plantaardige middelen horen de wedstrijdregels erbij. Wat de FN en FEI zeggen over substanties, wachttijden en supplementen.

Hierbij passend

• Paard kopen met AKU-documenten — Verkooppaarden waarbij het AKU-protocol direct in de advertentie beschikbaar is.
• Diensten en banen — Hoefsmid, dierenarts, belering, bijrijder.
• Zadels en accessoires — Voor het paard: zadels, dekens, hoofdstellen, hoefbescherming.