Gezondheid & therapieën

Droes bij paarden: besmetting, symptomen en wat kopers moeten weten

Droes is een zeer besmettelijke infectie van de bovenste luchtwegen. We leggen de symptomen, de besmettingswegen en stille dragers uit en laten zien hoe je een nieuw paard veilig op stal zet.

Equidara-redactie · 22 september 2026 · 7 min leestijd

Een paard drinkt uit een drinkbak die aan een houten paal is bevestigd — Paard bij een automatische drinkbak. Foto: Adamantios, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Droes is een zeer besmettelijke bacteriële infectie van de bovenste luchtwegen en de lymfeklieren van het hoofd. Meestal begint de ziekte met koorts, daarna volgen neusuitvloeiing en dikke, etterende lymfeklieren in de keelgang. Zonder complicaties is het paard na twee tot vier weken weer gezond. Ongeveer één op de tien paarden blijft daarna echter drager en kan andere paarden besmetten zonder ziek te lijken. Een pas gekocht paard gaat daarom eerst minstens drie weken in quarantaine, en je meet regelmatig de temperatuur.

Verwekker en besmetting

Droes wordt veroorzaakt door de bacterie Streptococcus equi subsp. equi (Engels: strangles). Volgens het Merck Veterinary Manual worden alleen paarden, ezels en muildieren er ziek van, en het zwaarst paarden van één tot vijf jaar. Een brochure van de University of Maine meldt dat droes vaak voorkomt waar veel paarden komen en gaan, bijvoorbeeld op wedstrijden, paardenveilingen en in pensionstallen.

De bacterie gaat op verschillende manieren van paard op paard over:

direct van neus tot neus en via druppels uit neusvocht en hoesten,
via gedeelde drinkbakken, voeremmers, poetsspullen, tuig en mestgereedschap,
via handen, kleding en schoenen van stalpersoneel, ruiters en dierenartsen.

Volgens de consensusverklaring van het American College of Veterinary Internal Medicine (ACVIM) blijft de bacterie in water vier tot zes weken levensvatbaar, terwijl ze op hekken en in de grond binnen één tot drie dagen afsterft.

Symptomen

Volgens het ACVIM verschijnen de eerste symptomen 3 tot 14 dagen na de besmetting, meestal koorts en sloomheid. Het Merck Veterinary Manual noemt temperaturen van 39,4 tot 41,1 °C. Daarbij komen:

neusuitvloeiing, eerst waterig, later groengeel,
minder eetlust, hoesten en slikproblemen,
gezwollen, pijnlijke lymfeklieren in de keelgang en achter de kaak.

Zeer grote lymfeklieren vernauwen de keel; het paard strekt dan hoofd en hals en krijgt moeilijk lucht. Later kunnen de abcessen openbreken en dikke, gele etter afgeven, naar buiten of in de luchtzakken. Oudere paarden met enige resterende immuniteit kunnen volgens Merck ook maar licht ziek worden, met slijmerige neusuitvloeiing, hoesten en lichte koorts. Volgens het ACVIM scheiden ook zij echter bacteriën uit die jongere paarden ernstig ziek kunnen maken.

Volgens de paardengezondheidsdienst van de Tierseuchenkasse Baden-Württemberg, een Duits dierziektefonds, loopt ongeveer één procent van de gevallen dodelijk af, en bij 10 tot 20 procent van de paarden ontstaan complicaties zoals abcessen in inwendige organen, longontsteking of purpura haemorrhagica, een afweerreactie. Volgens het ACVIM volstaat meestal rust in een droge, warme stal met zacht, vochtig voer. De paardengezondheidsdienst raadt strikte stalrust aan tot minstens vijf dagen nadat de koorts weg is.

Heeft je paard koorts en neusuitvloeiing, bel dan de dierenarts en zet het meteen apart van de andere paarden. Ademnood of slikproblemen zijn een noodgeval. Geef niet op eigen houtje antibiotica: als er al abcessen zijn gevormd, kunnen ze volgens Merck het rijpen van die abcessen vertragen. Of en wanneer ze nodig zijn, beslist de dierenarts.

Stille dragers in de luchtzak

Volgens de ACVIM-consensus houdt gemiddeld tien procent van de paarden bij een uitbraak etter in de luchtzakken over. Die kan indikken en harde etterbrokken (chondroïden) vormen waarin levende bacteriën zitten. Zulke paarden kunnen de bacterie jarenlang af en toe uitscheiden. Volgens het ACVIM besmetten paarden die er gezond uitzien misschien meer paarden dan zieke paarden met zichtbare etter. Ook als de etter is opgedroogd, kunnen paarden nog minstens zes weken besmettelijk zijn.

Zo stelt de dierenarts droes vast

De dierenarts laat monsters onderzoeken met PCR of een kweek. Volgens het ACVIM en de paardenkliniek van de LMU München is PCR ongeveer drie keer gevoeliger dan een kweek. Mogelijke monsters zijn een swab of punctie uit een abces, een neus-keelspoeling, die gevoeliger is dan een neusswab, en een luchtzakspoeling tijdens een endoscopie.

Helemaal in het begin kan een test nog negatief zijn, want volgens het ACVIM zit de bacterie meestal pas 24 tot 48 uur na het begin van de koorts op het slijmvlies.

Een bloedtest laat alleen zien dat het paard ooit contact met de bacterie heeft gehad, niet of het nu ziek is of drager. Is de test positief, dan raadt het ACVIM een endoscopie van de luchtzakken met spoelmonster aan.

Verdenking op stal: quarantaine en hygiëne

De LMU raadt aan om al bij een verdenking geen paarden meer op te nemen of af te voeren en alle stallers en dienstverleners te informeren. Bij een uitbraak adviseren het ACVIM en de LMU een stoplichtsysteem:

Rood: paarden met ziekteverschijnselen,
Oranje: paarden die contact hebben gehad met zieke paarden,
Groen: paarden zonder bekend contact.

Elke groep heeft eigen emmers, eigen poetsspullen en eigen mestgereedschap. Gedeelde drinkbakken worden niet meer gebruikt, en emmers worden volgens het ACVIM dagelijks ontsmet. Verzorgd wordt van groen via oranje naar rood. Ontsmet je handen voor en na elk contact met een paard en was kleding en schoenen voordat je een andere stal bezoekt. Weides waar zieke paarden stonden, blijven volgens de LMU vier weken dicht.

Meet bij alle paarden zonder ziekteverschijnselen twee keer per dag de temperatuur in de endeldarm en noteer de waarden. Normaal is volgens de LMU 37,5 tot 38,2 °C. Een paard met koorts gaat naar de rode groep, en de dierenarts wordt ingelicht. Wanneer de quarantaine eindigt, bepaalt de vaste dierenarts van de stal; volgens het ACVIM op zijn vroegst drie weken nadat het laatste geval is hersteld en zodra alle zieke paarden negatief zijn getest.

Een nieuw paard komt op stal

Volgens de ACVIM-consensus staat een nieuw paard minstens drie weken apart van de andere; de Britse paardenwelzijnsorganisatie Redwings noemt twee tot drie weken. Geef het een eigen drinkbak en eigen spullen, meet regelmatig de temperatuur en let op neusuitvloeiing. Redwings beschouwt een rusttemperatuur boven 38,5 °C als koorts.

Het ACVIM raadt ook aan om nieuwe paarden op stille dragers te onderzoeken, bijvoorbeeld met een luchtzakendoscopie met spoelmonster en PCR. Overleg met je dierenarts of een bloedtest of een onderzoek van de luchtzakken bij de aankoopkeuring hoort, en vraag de verkoper of er de laatste tijd droes op stal is geweest.

Een paard dat droes heeft gehad, hoeft geen reden te zijn om af te haken. Volgens de LMU zijn herstelde paarden meestal enkele jaren minstens gedeeltelijk immuun. Of het nog drager is, laat alleen een onderzoek zien.

Zo voorkom je droes

Volgens het ACVIM blijft het beperken van contact met de bacterie de beste bescherming. Voor wedstrijden en andere uitstapjes buiten de stal geeft Redwings in zijn gids over droes deze adviezen:

geen direct contact tussen je paard en andere paarden,
andere paarden zelf niet aanraken, of daarna je handen wassen of ontsmetten,
alleen je eigen tuig, dekens en spullen,
eigen voer, hooi en water van thuis,
geen gemeenschappelijke drinkbakken en geen gedeeld grasland.

Terug op stal meet je regelmatig de rusttemperatuur. Ook mensen dragen de bacterie over: hoefsmeden, trainers en dierenartsen horen volgens Merck beschermende kleding te dragen of zich om te kleden voordat ze naar de volgende stal gaan.

Volgens Redwings scheiden stille dragers de bacterie eerder uit als ze stress hebben, bijvoorbeeld tijdens transport, een verhuizing of als ze nieuwe paarden leren kennen. Een pas gekocht paard maakt dat allemaal tegelijk mee. De Veterinärmedizinische Universität Wien noemt transporten en het samenzetten van jonge paarden van verschillende herkomst als factoren die uitbraken in de hand werken. Hoe vatbaar een paard is, hangt volgens de Vetmeduni af van de toestand van het immuunsysteem, bijvoorbeeld van leeftijd en andere ziekten. De University of Maine rekent ook stress door slechte voeding en overbezetting tot de risico's. Voer dat bij je paard past, genoeg ruimte en zo kort mogelijke transporten nemen je paard dus belasting uit handen.

Moet droes gemeld worden?

In Duitsland niet. Volgens de LMU is er ook geen wettelijke basis om een stal vanwege droes te sluiten. Bij de herziening van de Duitse meldregels voor dierziekten, waarmee de Bondsraad op 30 januari 2026 instemde, kwamen EHV-1 en paardeninfluenza op de lijst, droes niet. De Duitse Vereniging voor Paardengeneeskunde (GPM) had om opname gevraagd. Het ministerie weigerde, volgens de GPM onder meer omdat droes in het Europese diergezondheidsrecht niet als meldingsplichtig is opgenomen.

Of een uitbraak bekend wordt, hangt daarom af van staleigenaren en paardeneigenaren. De LMU wijst erop dat verzwijgen andere paarden in gevaar kan brengen.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet een nieuw paard in quarantaine?

Volgens de ACVIM-consensus minstens drie weken; de Britse organisatie Redwings noemt twee tot drie weken. Meet in die tijd regelmatig de temperatuur en let op neusuitvloeiing. Volgens Redwings is een rusttemperatuur boven 38,5 °C koorts.

Kan een paard dat gezond lijkt droes overdragen?

Ja. Volgens het ACVIM houdt gemiddeld tien procent van de paarden bij een uitbraak etter in de luchtzakken over en kan de bacterie jarenlang af en toe uitscheiden. De dierenarts spoort zulke dragers op met een luchtzakspoeling en PCR.

Hoe bescherm ik mijn paard op wedstrijden tegen droes?

De Britse organisatie Redwings raadt aan: geen direct contact met andere paarden, alleen eigen spullen, eigen voer en water van thuis en geen gemeenschappelijke drinkbakken. Raak andere paarden niet aan of was daarna je handen. Terug op stal meet je regelmatig de rusttemperatuur, zodat je koorts vroeg opmerkt.

Is droes in Duitsland meldingsplichtig?

Nee. Droes is niet opgenomen bij de herziening van de Duitse meldregels voor dierziekten, waarmee de Bondsraad op 30 januari 2026 instemde. Volgens de LMU is er geen wettelijke basis om een stal vanwege droes te sluiten.

Bronnen

Geschreven door Equidara-redactie. Stand van zaken: 30 september 2026.

Meer over dit onderwerp

Herpes bij paarden: wat EHV-1 en EHV-4 veroorzaken en wat je doet bij een vermoeden — Veel paarden dragen het equine herpesvirus bij zich zonder dat het opvalt. We leggen de vormen van EHV-1 uit, waarom de thermometer belangrijk is, hoe je het voorkomt en wat de uitbraak in Valencia van 2021 liet zien.
Courtage bij de paardenaankoop: Wanneer ontstaat het, wie betaalt het en wanneer vervalt het? — Een courtage ontstaat niet zomaar doordat iemand heeft geholpen. Er is een makelaarsovereenkomst nodig, een verband tussen de activiteit en de uiteindelijke transactie, en een contract dat daadwerkelijk tot stand komt. Wie voor beide partijen werkt, moet dit openbaar maken, anders staat de aanspraak op het spel.
Ontbinding van de paardenkoop: Termijnen, bewijslast en hoe de afwikkeling verloopt — Voor een ontbinding is een gebrek vereist dat al bij de levering aanwezig was. Daaraan voorafgaand is er bijna altijd een termijn voor nakoming, en daarna een afwikkeling waarbij de koper niet alleen het paard teruggeeft. Wat wanneer van toepassing is en welke fouten je je recht kosten.
Garantie bij paardenverkoop: particulier, zakelijk en wanneer je als ondernemer wordt beschouwd — Tussen particulieren kan de garantie worden uitgesloten, maar niet bij verkoop aan een consument. Daartussenin ligt de vraag vanaf wanneer iemand als ondernemer wordt beschouwd, en dat wordt niet bepaald door een formulier, maar door het totaalbeeld.

Hierbij passend

Diensten en banen — Hoefsmid, dierenarts, belering, bijrijder.
Zadels en accessoires — Voor het paard: zadels, dekens, hoofdstellen, hoefbescherming.